Historie

De historie van Nijenhuis: van café en slachthuis tot veelzijdig partycentrum

In 1878 reed de eerste trein tussen Winterswijk en Zutphen, daarna volgden er spoorwegen naar Hengelo en Zevenaar. Dat waren gunstige omstandigheden om in de buurt van het spoor een herberg te beginnen en te trouwen, dit deden Herman Piek en Berendina Riggelink. Dit echtpaar kreeg 4 zonen, maar Herman Piek overleed al op 44 jarige leeftijd en zo bleef Berendina achter met de herberg en haar 4 kinderen. Ze hertrouwde in 1892 met Zeno Gerard Nijenhuis en kregen samen nog een zoon.

Het café
Zeno Gerard Nijenhuis kreeg in 1893 een vergunning om sterke drank in ‘t klein te verkopen ‘in beide voorkamers aan de Noordoost zijde zijner woning’ De zaken gingen kennelijk goed, want in 1894 liet Nijenhuis op de Houtlading het grote café bouwen met een extra verdieping. Het café kreeg grote ramen en speklagen net zoals veel scholtenboerderijen ook hadden. Speklagen zijn horizontale banden van metselwerk, meestal in een afwijkende kleur, om een extra accent aan het gevelmetselwerk te geven.

Het Slachthuis en de varkenswaag
Naast het café bouwde Nijenhuis in 1911 een slachthuis aansluitend op de behoefte aan vlees van de bevolking vooral komende uit het Roergebied. Boven de deur was een groot bord aangebracht ‘EXPORTSLACHTERIJ VAN Z.G. NIJENHUIS’ Het werd een drukke tijd in de slachterij. De boeren brachten er hun koeien en varkens en kregen in het café hun geld en het resultaat van het handelen zal in veel gevallen wel met een glas beklonken zijn. Bij het slachthuis was ook een varkenswaag, veel varkenshouders lieten hier hun varkens wegen, alvorens die naar vooral Duitsland werden geëxporteerd. Pas omstreeks 1980 werd die weegschaal aan Lammers verkocht, die het apparaat nog tot 1985 aan de grens in Kotten heeft gebruikt.

Waarom wordt Nijenhuis ook vaak Johanna genoemd?
Kennelijk ging het zakelijk goed met het café en aanverwante zaken. Zeno Gerard was in staat om alle zonen Piek te helpen bij het vinden van een beroep, zo werd er één caféhouder van het stationskoffiehuis, één bakker, één begon een stalhouderij en één had een kledingmagazijn. In 1924 overleed Zeno Gerard Nijenhuis. De zaken werden voortgezet door zijn weduwe ‘opoe Piek’ zoals ze werd genoemd en jongste zoon Harmen Jan. Hij trouwde in 1932 met Johanna Elisabeth ten Damme. Een jaar later overleed ‘opoe Piek’ en niet veel later ook Harmen. Zijn vrouw bleef in de zaak en
toen ontstond de naam, een begrip zelfs ‘Johanna’.

De Ten Damme’s en de W.O.V.
In 1928 was er een gemeentelijk slachthuis gekomen, dit bracht het slachten bij Nijenhuis tot een eind. Eerst heeft het nog een tijdje dienst gedaan als opslagruimte, later nam Johanna het besluit om het slachthuis te verbouwen tot een repetitieruimte voor de Winterswijkse Orkest Vereniging. Dit was niet zo gek, want in de familie Ten Damme speelde er minimaal zeventien Ten Damme’s bij de W.O.V. broers, zusters, neven en nichten. Met de tijd werd de repetitieruimte ook voor andere doeleinden gebruikt en zo ontstond hier langzamerhand Zaal Nijenhuis.

Café Nijenhuis met de Deale
Inmiddels was Johanna hertrouwd met Gerrit Jan Bloemendaal, die in 1954 aan architect B. Godthelp opdracht gaf om de links-naastliggende schuur tot toneel-annex feestzaal te verbouwen. In 1955 konden zij adverteren met “Café Nijenhuis met de Deale”, met ruime zalen voor bruiloften, partijen en vergaderingen, met tuin en gezellig zitje”. ‘De Deale’ was de naam voor de toneel- en feestzaal.

De uitbaters van Nijenhuis
In 1930 kwam de schilder Paul Bekker bij Johanna in de kost. Bij haar leerde hij zijn latere vrouw Gerda kennen een zuster van Johanna. In het begin van de jaren vijftig ging echtpaar Bekker-ten Damme met de zaak door. Toen Gerda en Paul er in 1975 mee ophielden, werd de zaak gedurende negen jaar voortgezet door Welmerink en Jonker, eerst gezamenlijk en later door Henk Welmerink alleen. Op 1 januari 1984 verkocht de dochter van Johanna, mevrouw Zoetbrood-Nijenhuis de zaak Nijenhuis aan de heer Hans-Jurgen Bulten.

Reünie
Dat er in de loop der jaren een grote groep mensen is ontstaan die een speciale band met ‘Johanna’ hebben gekregen, bleek in 1988 toen een zeer geslaagde en druk bezochte reünie werd gehouden.

Kegelbanen, extra zaal en vele verbouwingen
In 1959 werd er achter het café tegen de grote zaal aan de ‘kleine zaal’ gebouwd, deze werd voornamelijk in gebruik genomen voor vergaderingen of als extra feestruimte voor bij de grote zaal. In 1965 kwam er het grote kegelhuis bij met 6 moderne kegelbanen. In 1996 werd de zaal vergroot en gemoderniseerd. Ook de garderobe werd verruimd en kwam er een nieuwe entree.

Veelzijdig partycentrum
Nijenhuis is veranderd van een café en slachthuis in een veelzijdig partycentrum, dat voor zeer uiteenlopende gelegenheden wordt gebruikt; bruiloften, jubileumfeesten, vergaderingen, recepties, reünies en themafeesten.